Henryk Waniek: Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Waniek Henryk - Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Kurort w Sudetach Zachodnich – Szklarska Poręba, będąca niegdyś legendarnym ośrodkiem życia umysłowego i artystycznego, w rezultacie dziejowych dramatów utraciła swój pierwotny prestiż, stając się popularnym i tuzinkowym miejscem rekreacji. Jednak w ostatnim dwudziestoleciu rozpoczął się proces odzyskiwania pamięci o tamtym, z przełomu XIX i XX wieku, wyjątkowym fenomenie kolonii artystów, tak ważnym dla historii kulturalnej Śląska, Niemiec, a także całej Europy. Kolonie artystów i twórczych osobistości były swoistym „wynalazkiem epoki” o zasięgu międzynarodowym. W tym konkretnym przypadku występują także akcenty polskie.

W jedenastu esejach temat ten przedstawiony jest pod różnymi kątami widzenia, uwzględniającymi aspekty biograficzne, anegdotyczne, ideologiczne, a ostatecznie też publicystyczno-interwencyjne. Ze zrozumiałych względów na plan pierwszy wysuwają się tutaj postacie braci Hauptmannów: Gerharta, laureata literackiej nagrody Nobla z 1912 roku, oraz Carla, zasłużonego w przyznaniu nagrody Nobla Władysławowi Reymontowi. To oni byli inicjatorami zawiązania się w Schreiberhau zespołu twórczych pięknoduchów, galeria jego postaci jest tak obfita, że kulturalne milieu jest tutaj reprezentowane przez postacie epokowe. Wśród nich Rainer Maria Rilke i Lou Andrea-Salomé; Wilhelm Bölsche i Bruno Wille; Stanisław Przybyszewski i August Strindberg.

Znalazł się tutaj także esej Loos, który bezpośrednio nie odnosi się do Szklarskiej Poręby, ale do Wordspede. Obie miejscowości jako kolonie artystów są rówieśnicami, a kontakt między nimi był żywy do samego końca. A nawet dzisiaj jest odnawiany z dobrym skutkiem, w ramach Europejskiej Federacji Kolonii Artystycznych.

Mam nadzieję, że z korzyścią dla czytelnika, który mi zechce zaufać, pomimo przesadnego czarnowidztwa i krytycyzmu, jakie mnie czasami ogarniają. W wielu kwestiach myliłem się, nie biorąc pod uwagę, że rzeczywistość może okazać się jaśniejsza od ciemnych wyobrażeń. Krajobraz Karkonoszy i Gór Izerskich okazał się bardziej odporny na siły degradujące, niż się obawiałem. W ogóle świat sudecki stał się jakby jaśniejszy. Czy tylko na chwilę? Oby jak najdłuższą!

Henryk Waniek


Autor: Henryk Waniek
Tytuł: Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich
Wydawnictwo: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
Data i miejsce wydania: Wrocław 2015
Stron: 136
ISBN: 9788362290505




Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *