Category Archives: Historia

Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna

Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna
Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna

Kiedy dowiedziałem się, że Gerhart Hauptmann – laureat literackiej Nagrody Nobla w 1912 roku – umarł we własnym domu w Jagniątkowie niedługo po zakończeniu wojny, byłem niezmiernie ciekaw, jak wyglądały jego ostatnie dni. Teraz już wiem. Okazało się bowiem, że ktoś napisał o tym niezwykle przejmującą książkę. Autor nazywa się Gerhart Pohl, a książka nosi tytuł Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna – czyli tak, jakby była napisana właśnie dla mnie! Przeczytałem ją niedawno w nieopublikowanym przekładzie Henryka Wańka (dziękuję autorowi za udostępnienie), ale jestem pewien, że tłumaczenie Małgorzaty Urlich-Kornackiej jest równie świetne. Wydawnictwo Znak ma przecież swoją markę. Jeśli ciekawi was mało znany fragment historii Dolnego Śląska oraz ostatnie dni wielkiego człowieka – tudzież Historii i Człowieka w ogóle – sięgnijcie po tę książkę.

Continue reading… →

Henryk Waniek: Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Waniek Henryk - Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Kurort w Sudetach Zachodnich – Szklarska Poręba, będąca niegdyś legendarnym ośrodkiem życia umysłowego i artystycznego, w rezultacie dziejowych dramatów utraciła swój pierwotny prestiż, stając się popularnym i tuzinkowym miejscem rekreacji. Jednak w ostatnim dwudziestoleciu rozpoczął się proces odzyskiwania pamięci o tamtym, z przełomu XIX i XX wieku, wyjątkowym fenomenie kolonii artystów, tak ważnym dla historii kulturalnej Śląska, Niemiec, a także całej Europy. Kolonie artystów i twórczych osobistości były swoistym „wynalazkiem epoki” o zasięgu międzynarodowym. W tym konkretnym przypadku występują także akcenty polskie.

Continue reading… →

Artyści w Szklarskiej Porębie. Historia kolonii artystycznych XIX-XX w.

Artyści w Szklarskiej Porębie. Historia kolonii artystycznych XIX-XX w.

Kiedy w marcu 1987 roku ówczesne Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze przejmowało zdewastowany dom braci Hauptmannów w Szklarskiej Porębie, trudno było przewidzieć, jakie obowiązki wobec tradycji kulturowej regionu okażą się konsekwencją tego faktu. Bez przesady można powiedzieć, że była to perła w koronie sztuk. Realia polityczne końca lat osiemdziesiątych XX wieku, tak zresztą jak i wcześniejszy, powojenny okres, nie sprzyjały jednak kultywowaniu niemieckiego dorobku kulturowego, choćby miał on ogólnoeuropejskie znaczenie.

Continue reading… →

Przemysław Wiater: Osada Szklarska Poręba-orle w Górach Izerskich

Wiater Przemysław - Osada Szklarska Poręba-orle w Górach Izerskich

Monografia dr Przemysława Wiatera przedstawia historię jednego z zakątków niezwykle urokliwych Gór Izerskich, leżących za zachód od pasma Karkonoszy. Dziś niewiele osób już wie, że Dolny Śląsk, w tym Szklarska Poręba i rejon Gór Izerskich od XVIII wieku były ważnym ośrodkiem hutnictwa szkła. W XVIII w Górach Izerskich, w osadzie Orle, zbudowano hutę szkła Karlstahl, która działała do 1890 roku.

Continue reading… →