Category Archives: Historia

Ivo Łaborewicz: Sekrety Jeleniej Góry

Ivo Łaborewicz: Sekrety Jeleniej Góry
Ivo Łaborewicz: Sekrety Jeleniej Góry

Sekrety Jeleniej Góry Ivo Łaborewicza zawierają także takie budujące rozdziały jak Przemysłowiec o gołębim sercu, którego bohaterem jest Eugen Füllner, jeden z najbardziej znanych producentów maszyn papierniczych na świecie. Jego najważniejsze zasługi są jednak zupełnie innego rodzaju. Otóż w okresie galopującego kapitalizmu Füllner dbał o dobro swoich pracowników w sposób zupełnie wyjątkowy, „stawiając się niejako w roli ojca”. Założył dla nich w Bad Warbrunn (dzisiaj Cieplice) zakładową kasę chorych, zbudował pływalnię z kąpieliskiem leczniczym, a nawet zapewnił mieszkania, budując całe osiedle „z pełną infrastrukturą socjalną ze sklepami, przychodnią lekarską, przedszkolem, biblioteką, bankiem i placem sportowym”.

Füllner angażował się także w różne akcje charytatywne, wsparł finansowo budowę szkoły snycerskiej oraz linii tramwajowej. Ja sam jako świeżo upieczony ciepliczanin najbardziej jestem mu wdzięczny za wyjątkowej urody Park Norweski nad Wrzosówką, ze sztucznym jeziorkiem i zbudowanym w skandynawskim stylu „smoczym” Pawilonem Norweskim.

Zmarł jako bogaty i szanowany człowiek. O jego cieplicki grób dbają polscy kontynuatorzy budowy maszyn papierniczych w Cieplicach, ale i zwykli mieszkańcy. Panowie idący-po-trupach-przedsiębiorcy polscy XXI wieku – może warto brać przykład?

Grzegorz Tomicki (fragment recenzji, która ukaże się w miesięczniku „Odra”)

Jest takie miasto, do którego w 1945 roku przyjechała Triller, Eugenia Triller, i ocaliła je od zapomnienia. O godzinie 11.45 podają tam obiad składający się z błękitnego pstrąga górskiego i tzw. śląskiej bomby, a w eleganckich kieliszkach kołysze się wino Karkonoszy. Miłośnicy wycieczek wyruszają tramwajem z placu Zamkowego do Sobieszowa i dalej pieszo wędrują na zamek Chojnik. Kinomani szturmują salę teatralną „Apollo” ze szklanym świetlikiem na suficie. Wciąga ich zaczarowany świat sztukmistrzów, klaunów i zespołów akrobatycznych. Na ławce w jednym z jeleniogórskich liceów siedzi zaczytany Stanisław Bareja. Alina i Czesław Centkiewiczowie już stukają w maszynę do pisania, tworząc kolejną niezapomnianą polarną historię, a koreańskie dzieci wesoło biegają po fabryczce zabawek Zorka. Jednak o godzinie 12.55 dyżurny telefonu alarmowego Milicji Obywatelskiej odbiera zgłoszenie – przerażony głos informuje go o makabrycznym wydarzeniu… Czy ma to coś wspólnego z ciekawską kobietą wędrującą podziemnymi korytarzami? A może to już zupełnie inna historia?

Ivo Łaborewicz złamał wszystkie pieczęcie broniące tajemnic Jeleniej Góry. Nie czekaj, poznaj sekrety tego wyjątkowego miasta!

Nota wydawcy

Autor: Ivo Łaborewicz
Tytuł: Sekrety Jeleniej Góry
Wydawca: Księży Młyn Dom Wydawniczy
Miejsce i data wydania: Łódź 2019
Stron: 160
ISBN: 9788377295007



Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna

Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna
Gerhart Pohl: Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna

Kiedy dowiedziałem się, że Gerhart Hauptmann – laureat literackiej Nagrody Nobla w 1912 roku – umarł we własnym domu w Jagniątkowie niedługo po zakończeniu wojny, byłem niezmiernie ciekaw, jak wyglądały jego ostatnie dni. Teraz już wiem. Okazało się bowiem, że ktoś napisał o tym niezwykle przejmującą książkę. Autor nazywa się Gerhart Pohl, a książka nosi tytuł Czy jestem jeszcze w swoim domu? Ostatnie dni Gerharta Hauptmanna – czyli tak, jakby była napisana właśnie dla mnie! Przeczytałem ją niedawno w nieopublikowanym przekładzie Henryka Wańka (dziękuję autorowi za udostępnienie), ale jestem pewien, że tłumaczenie Małgorzaty Urlich-Kornackiej jest równie świetne. Wydawnictwo Znak ma przecież swoją markę. Jeśli ciekawi was mało znany fragment historii Dolnego Śląska oraz ostatnie dni wielkiego człowieka – tudzież Historii i Człowieka w ogóle – sięgnijcie po tę książkę.

Continue reading… →

Henryk Waniek: Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Waniek Henryk - Cmentarz nieśmiertelnych. Kolonia pisarzy i innych takich

Kurort w Sudetach Zachodnich – Szklarska Poręba, będąca niegdyś legendarnym ośrodkiem życia umysłowego i artystycznego, w rezultacie dziejowych dramatów utraciła swój pierwotny prestiż, stając się popularnym i tuzinkowym miejscem rekreacji. Jednak w ostatnim dwudziestoleciu rozpoczął się proces odzyskiwania pamięci o tamtym, z przełomu XIX i XX wieku, wyjątkowym fenomenie kolonii artystów, tak ważnym dla historii kulturalnej Śląska, Niemiec, a także całej Europy. Kolonie artystów i twórczych osobistości były swoistym „wynalazkiem epoki” o zasięgu międzynarodowym. W tym konkretnym przypadku występują także akcenty polskie.

Continue reading… →

Artyści w Szklarskiej Porębie. Historia kolonii artystycznych XIX-XX w.

Artyści w Szklarskiej Porębie. Historia kolonii artystycznych XIX-XX w.

Kiedy w marcu 1987 roku ówczesne Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze przejmowało zdewastowany dom braci Hauptmannów w Szklarskiej Porębie, trudno było przewidzieć, jakie obowiązki wobec tradycji kulturowej regionu okażą się konsekwencją tego faktu. Bez przesady można powiedzieć, że była to perła w koronie sztuk. Realia polityczne końca lat osiemdziesiątych XX wieku, tak zresztą jak i wcześniejszy, powojenny okres, nie sprzyjały jednak kultywowaniu niemieckiego dorobku kulturowego, choćby miał on ogólnoeuropejskie znaczenie.

Continue reading… →

Przemysław Wiater: Osada Szklarska Poręba-orle w Górach Izerskich

Wiater Przemysław - Osada Szklarska Poręba-orle w Górach Izerskich

Monografia dr Przemysława Wiatera przedstawia historię jednego z zakątków niezwykle urokliwych Gór Izerskich, leżących za zachód od pasma Karkonoszy. Dziś niewiele osób już wie, że Dolny Śląsk, w tym Szklarska Poręba i rejon Gór Izerskich od XVIII wieku były ważnym ośrodkiem hutnictwa szkła. W XVIII w Górach Izerskich, w osadzie Orle, zbudowano hutę szkła Karlstahl, która działała do 1890 roku.

Continue reading… →